OBU - MHA Werkgroep
Het erfgoed

GESCHIEDENIS VAN HET MILITAIR HOSPITAAL ANTWERPEN

-> Militair Hospitaal: een unieke site

Tot op heden werd, buiten enkele tekstfragmenten waarin het Militair Hospitaal wordt vermeld en een afstudeerproject in het kader van architectuuropleiding (Christophe Berkvens), enkel een historiek samengesteld van het Militair Hospitaal en het arsenaal door Luitenant-Kolonel op rust Dhr. Phillipsen.

Het hospitaal en het arsenaal hadden vroeger veel invloed op de wijk. De lokale economie leefde ervan en vele militairen en medici woonden in de wijk. Bezoekers alsook patiënten kwamen aan en af. Door de sluiting van het hospitaal en het arsenaal is dit 'leven' voorgoed verdwenen.

Ongeacht de historische en architecturale waarde is er weinig historische literatuur en fotomateriaal beschikbaar. De militaire overheid heeft nooit die traditie gehad haar eigen geschiedenis systematisch te bewaren onder de vorm van een archief: wat voorbij was werd meestal vernietigd of verdween. Toch heeft de herinnering aan het Militair Hospitaal enkele militairen niet belet oude documenten, foto's en 'relikwieën' in een persoonlijk archief te verzamelen. Het is dankzij deze bronnen dat de werkgroep een beeld heeft kunnen reconstrueren van de geschiedenis van het hospitaal en het arsenaal en daardoor het collectief geheugen
over deze site terug tot leven kan brengen.


-> Historisch onderzoek

De realisatie van het Militair Hospitaal en het arsenaal moet bekeken worden binnen de politieke, militaire en maatschappelijke context en ontwikkelingen in de stad in die tijd.

Alle gebouwen op de site werden opgetrokken tussen 1898 en het eerste decennium van de 20ste eeuw. Het arsenaal werd in 1907 in gebruik genomen; het hospitaal opende haar deuren in 1911.
Tijdens haar bestaan werd er regelmatig verbouwd en aangebouwd, sloopte men zelfs delen van gebouwen om ze terug herop te bouwen.
De laatste verbouwingen zouden uit de periode 1960-1970 dateren. De verbinding tussen klooster en het hoofdgebouw aan de "militaire straat", de realisatie van een nieuw paviljoen voor besmettelijke ziekten, de aanpassing van het chirurgisch complex en het herdefiniëren van de inkom voor ambulances getuigen daarvan.
Tot op heden is er geen diepgaand onderzoek verricht. De werkgroep heeft dit historische beeld opnieuw kunnen samenstellen. Het boek dat de werkgroep uitgeeft, geeft een aanzet in die richting
(zie onder: Het projectvoorstel:
een verhaal in boekvorm
).



-> Het leven, zoals het was.

Tien jaar geleden viel het doek definitief over het Militair Hospitaal. Niemand had echter voor ogen welke impact deze toch gesloten gemeenschap had op het buurt- en wijkleven.
Hoe groot nu die invloed op de wijk is geweest is niet meer te achterhalen. Officieel was het Militair Hospitaal verboden terrein en zoals gebruikelijk voor militaire eigendommen betrof het een lege vlek op de land- en stratenkaart.
Oudere bewoners hebben herinneringen hoe ze als kind het dagdagelijkse militaire leven aanschouwden. Ook woonden er vele militairen in de nabije omgeving van het hospitaal die tewerkgesteld waren op de site.
Het Hospitaal en het arsenaal betekenden een enorme tewerkstelling van enkele honderden arbeid(st)ers, bedienden, onderzoekers en verplegend personeel. Ook de middenstand in de wijk kon hierdoor floreren.



Terug naar boven

Vergroot beeld Vergroot beeld Vergroot beeld